Bài Tham Luận Của Đức Cha Giuse Đỗ Mạnh Hùng tại Đại Hội Caritas Việt Nam 2017

Ngày 06/11/2017

 

BÀI THAM LUẬN của ĐỨC CHA GIUSE ĐỖ MẠNH HÙNG

tại ĐẠI HỘI CARITAS VIỆT NAM 2017

 

Kính chào: Quý Đức cha, Quý cha, Quý tu sĩ nam nữ, Quý đại biểu, và toàn thể anh chị em Caritas

 

Trong Đại Hội Caritas toàn quốc năm nay, tôi xin được chia sẻ 4 điểm:

- Caritas và lòng thương xót

- Caritas và sự thăng tiến

- Caritas và “muối cho đời”

- Ủy Ban Caritas và Ủy Ban Di Dân

 

I. Caritas và lòng thương xót

 

Nói đến Caritas hay Bác ái xã hội là nói đến người nghèo. Đức Thánh Cha Phanxicô mới thiết lập “Ngày Thế giới Người nghèo”, sẽ được cử hành lần đầu vào ngày 19-11-2017 sắp tới, với chủ đề là “Anh chị em đừng yêu thương bằng lời nói suông, nhưng bằng việc làm cụ thể”.

 

Trong sứ điệp “Ngày Thế giới Người nghèo” Đức Thánh Cha Phanxicô đã cho biết: Ngày Thế giới Người nghèo là thành quả của Năm Thánh Lòng thương xót, đó là dấu hiệu và phương cách để diễn tả các thực tế trọng tâm của đức tin Kitô, đó là thái độ lắng nghe, đón nhận, hội nhập… nó nói lên quan tâm hàng đầu của Chúa Giêsu cho người nghèo.

 

Từ đó, hình ảnh đầu tiên mà tôi muốn chia sẻ trong Đại hội hôm nay, đến từ thuật ngữ mà thánh Augustinô dùng để nói về Lòng Thương Xót khi đối diện với sự khốn cùng.

 

Miseria = nghĩa là sự khốn cùng, nghèo khổ

Misericordia = nghĩa là lòng thương xót

Nếu tách chữ Miseri............a ra làm đôi và đưa chữ cordi (có nghĩa là trái tim) vào giữa ta sẽ có từ Miseri-cordi-a (có nghĩa là lòng thương xót).

 

Như vậy, giữa cảnh nghèo khổ khốn cùng, nếu chúng ta đưa “trái tìm tình yêu” vào giữa, thì “lòng thương xót” sẽ xuất hiện.

 

Trong thế giới đau khổ khốn cùng của con người, Chúa Giêsu Kitô là tình yêu của Thiên Chúa, đã nhập thể, đi vào giữa những đau khổ khốn cùng này. Và nơi Chúa Giêsu, con người nhận được Lòng thương xót của Thiên Chúa, được lòng thương xót đó cứu vớt, chữa lành, nâng đỡ và ủi an.

 

Như thế, điều tôi cầu chúc đầu tiên cho tất cả các thành viên Caritas là tràn đầy Chúa Giêsu, tình yêu của Thiên Chúa. Và khi các thành viên Caritas với con tim tình yêu của Chúa Giêsu, đi vào giữa những cảnh nghèo khổ khốn cùng của con người, lúc đó “lòng thương xót của Thiên Chúa” sẽ được tỏ hiện một cách sống động.

 

II. CARITAS VÀ SỰ THĂNG TIẾN

 

Hình ảnh thứ hai tôi xin chia sẻ đến từ chủ đề của Đại hội Caritas năm nay: “thăng tiến để phục vụ” với 2 hướng:

 

1.  Sự thăng tiến của người được phục vụ:

 

Chiến tranh, đau khổ, đói nghèo… xảy ra vì người ta tranh giành vật chất. Người ta sẽ làm mọi cách để có được vật chất, đến nỗi bóc lột của cải của người khác, của quốc gia khác, của bộ tộc khác. Lúc đó, những con người này muốn giành độc quyền cho mình những phương tiện, những kiến thức, những điều kiện thuận lợi… để sản xuất ra vật chất. Họ không muốn cho người khác phát triển, không muốn chia sẻ cho người khác những phương tiện hiện đại, những kiến thức cần thiết để nên giàu có… Từ những áp bức này, chiến tranh xảy ra.

 

Chính trong cái nhìn như thế, Đức Thánh Cha Phaolô VI đã phát biểu một câu thời danh: “Phát triển là một tên mới của Hòa Bình”. Hãy giúp cho những nước nghèo, những người nghèo có cơ hội học hành, có điều kiện phát triển…

 

Nói cách khác, việc bác ái đích thực không phải chỉ bố thí một số của cải vật chất, mà là giúp cho người nghèo có cơ hội học hành, có cơ hội phát triển, có điều kiện sản xuất để họ có thể thoát khỏi cảnh nghèo, để sống xứng đáng với nhân phẩm của họ.

 

Mẹ Têrêsa Calcutta, khi được hỏi tại sao mẹ và các nữ tu của mẹ lại có thể chăm sóc cho những người nghèo hấp hối trên đường phố tốt như thế, mẹ đã trả lời: “Tôi muốn cho những con người này, khi còn sống, họ không được sống xứng đáng như một con người, thì trong những giờ phút cuối cùng của cuộc đời, họ được sống và được chết như một con người, có một ai đó yêu thương, chăm sóc họ”.

 

Caritas Kitô giáo là như thế, những người nghèo khổ, bần cùng, khi nhận được sự giúp đỡ đầy yêu thương trân trọng như vậy, họ sẽ có cơ hội tìm được sự tự tin nơi bản thân, tìm được sức mạnh và điều kiện để vươn lên, để phát triển.

 

2.  Sự thăng tiến của người phục vụ:

 

Cách đây 4 năm, tôi gặp một chị y tá người Italia, đã phục vụ tại Cambodia được 10 năm, và chị chia sẻ: “Năm tới tôi sẽ trở về Italia, thi vào đại học Y khoa… Ước mong rằng, khi tôi trở thành bác sĩ, tôi sẽ giúp được những người nghèo nhiều hơn, những bệnh nhân hữu hiệu hơn…”

 

Người ta không thể cho đi điều mà họ không có. Để có thể phục vụ tốt, mỗi thành viên Caritas cần phải nỗ lực trau dồi, thăng tiến bản thân.

 

Kính thưa Hội nghị,

 

“Thăng tiến để phục vụ” là chủ đề của Đại hội Caritas năm nay. Chúng ta cần phát triển để phục vụ tốt hơn, cả về mặt cá nhân lẫn mặt tập thể.

 

Ngoài việc phát triển cá nhân với những khả năng thật tốt, chúng ta còn phải phát triển tập thể. Trước nhu cầu mênh mông của người nghèo khổ hiện nay (nghèo vật chất, tinh thần, đau yếu, bệnh tật…), Caritas cần có nhiều người tham gia, góp phần để chia sẻ và giúp đỡ những người đau khổ, nghèo đói, túng thiếu.

 

Vì thế, lời cầu chúc thứ hai của tôi là cầu chúc cho mỗi thành viên Caritas có điều kiện để phát triển. Những chương trình bồi dưỡng kỹ năng, chương trình nghỉ ngơi, bồi dưỡng tâm linh… là vô cùng quan trọng, sẽ giúp những thành viên caritas phục vụ hữu hiệu hơn, lâu dài hơn.

 

Thêm vào đó, cũng cầu chúc cho Caritas càng lúc càng phát triển, càng có nhiều thành viên mới có năng lực, để chung tay phục vụ, để đáp ứng những nhu cầu mênh mông của những người nghèo, những người đau khổ trong thời đại hôm nay.

 

III. Caritas và “muối cho đời”

 

Hình ảnh thứ ba mà tôi muốn chia sẻ đến từ câu Lời Chúa chủ đề của Đại hội năm nay: “Anh em là muối cho trần gian” trích từ Phúc Âm Matthêu chương 5, câu 13.  

 

Bản chất của muối là “mặn”. Nếu muối ra “lạt”, mất đi bản chất “mặn” của nó, thì nó không còn là muối nữa. Kitô hữu là người có Chúa Kitô. Bản chất của người Kitô hữu là Chúa Kitô. Khi không có Chúa Kitô, khi mất đi Chúa Kitô thì không còn là người Kitô hữu nữa.

 

Với bản chất “mặn”, muối có hai công dụng chính là: ướp cho khỏi hư và làm gia vị.

 

Chính cái nghèo làm hư đi, làm mất đi nhân phẩm của bao người… Trong cảnh nghèo túng, họ không có điều kiện sống xứng đáng như một con người. Chính hoạt động bác ái yêu thương, như “muối” đã giúp cho những người nghèo có thể giữ được phẩm giá của mình.

 

Ngoài ra, sự nghèo túng cơ cực làm cho cuộc sống của người nghèo ảm đạm, buồn tủi… Giờ đây, nhận được sự thăm viếng, ủi an, hay nhận được một món quà chia sẻ, những khuôn mặt khắc khổ ấy sẽ bừng lên ánh sáng với nụ cười rạng rỡ, chân thành… Cuộc sống của họ được những “gia vị” của tình yêu thương chia sẻ làm cho đậm đà hơn, bớt nhạt nhẽo hơn.

 

Với hình ảnh này, lời cầu chúc thứ ba của tôi là chúc cho mỗi thành viên Caritas, được mỗi ngày được thấm nhập “chất muối yêu thương của Tin Mừng”, “chất muối Giêsu Kitô”, để nhờ đó giúp cho người nghèo khổ giữ được phẩm giá của họ và làm cho cuộc sống của họ được đậm đà, tươi vui.

 

IV. Ủy Ban Caritas và Ủy Ban Di Dân

 

Tâm tình cuối cùng trong bài tham luận hôm nay, tôi muốn nói về sự hợp tác giữa Ủy Ban Caritas và Ủy Ban Di Dân của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam, trong việc chăm lo cho người nghèo.

 

Những người di dân thường là người nghèo, họ không còn có thể sống hoặc gặp rất nhiều khó khăn nếu tiếp tục ở lại tại quê hương. Họ phải bỏ quê hương, tìm đến một chỗ khác để sống, để phát triển.

 

Tôi và Đức cha Tôma, chủ tịch UB. Caritas, cùng với 2 cha thư ký (cha Đồng và cha Vũ), đã gặp gỡ và nhất trí về sự hợp tác này.

 

Phải chân thành khen tặng là Caritas đã có một tổ chức hết sức phong phú. Tại Sài-gòn có 203 giáo xứ, trong đó đa số các giáo xứ đều đã thành lập ban Bác ái xã hội Caritas… Trong bối cảnh đó, việc lập thêm 1 ban Di dân tại mỗi giáo xứ sẽ làm cho hệ thống giáo xứ thêm cồng kềnh. Vì đã có Ban Bác ái xã hội tại mỗi giáo xứ, nên có thể dành 2 hoặc 3 thành viên để lo và liên lạc với anh chị em di dân trong địa bàn giáo xứ.

 

Sự hợp tác này phát xuất từ một điểm chung: lo cho người nghèo. Ủy Ban Caritas hỗ trợ UB. Di Dân trong giai đoạn đón tiếp và giúp hỗ trợ về những khó khăn vật chất, còn UB. Di Dân tập trung nhiều hơn về mặt tâm linh, nâng đỡ anh chị di dân về mặt mục vụ. Dĩ nhiên, trong hoạt động, UB. Caritas không chỉ dừng lại ở những thiếu thốn về mặt vật chất, xã hội, mà còn đi xa hơn, vươn tới những thiếu thốn về mặt tâm linh… cũng như UB. Di dân, khi nhắm chủ yếu đến khía cảnh mục vụ, không thể quên khía cạnh vật chất, xã hội, công ăn việc làm… UB. Di Dân nhằm giúp người di dân hội nhập vào một cộng đoàn đức tin nơi đến, để nơi đó họ được: học biết về đức tin, cử hành đức tin qua việc lãnh nhận các bí tích, và sống đức tin trong một cộng đoàn.

 

Với những điểm mạnh của riêng mình, UB. Caritas và UB. Di dân cùng hợp tác với nhau, để phục vụ một cách tốt nhất và hiệu quả nhất những người nghèo, trong đó có những anh chị em di dân.

 

Để kết luận, tôi xin cám ơn Đức cha Chủ tịch và các thành viên Caritas, đã mời tôi tham dự Đại hội Caritas toàn quốc năm 2017 này và cho tôi có cơ hội gặp gỡ và nói lên chương trình cộng tác giữa hai Ủy Ban Caritas và Ủy Ban Di dân.

 

Cầu chúc cho Hội Nghị đạt được nhiều kết quả.

Xin Thiên Chúa chúc lành cho tất cả chúng ta.

 

Thái Bình, ngày 26-10-2017

+ Giuse Đỗ Mạnh Hùng

Chủ tịch UB. Di Dân



  • Cầu nguyện
  • Tiêu đề:
    Lời nguyện cầu:
  • Hình ảnh
  • Đóng góp tài trợ
  • Nối kết
  • TOP