Hội nghị Thường niên Ủy ban Bác ái xã hội (UBBAXH) - Caritas Việt Nam 2013 khai mạc một cách long trọng và mang ý nghĩa sâu xa trong Thánh lễ lúc 7g00 sáng ngày 28.11.2013 tại Toà Giám mục Xuân Lộc. Đức Giám mục Đaminh Nguyễn Chu Trinh, Chủ tịch UBBAXH – Caritas Việt Nam chủ tế Thánh lễ cầu nguyện đặc biệt cho hoạt động bác ái. Đồng tế với ngài có Đức Giám mục Giuse Nguyễn Văn Yến, Phó Chủ tịch UBBAXH – Caritas Việt Nam, các Linh mục đại diện Ủy ban Loan báo Tin Mừng, Mục vụ Di dân, Công lý Hoà bình, các Linh mục thuộc Caritas 26 Giáo phận và các chuyên viên xã hội.

Nghi thức khai mạc diễn ra lúc 8g30 tại Hội trường của Toà Giám mục với sự hiện diện của tất cả quý Đức Cha, quý Cha, quý tu sĩ nam nữ và anh chị em trong Gia đình Caritas Việt Nam. Hội nghị cũng chào đón sự hiện diện quý báu của đại diện Chính quyền nước Việt Nam: ông Phạm Dũng – Thứ trưởng Bộ Nội Vụ, Trưởng ban Tôn giáo Chính phủ; ông Nguyễn Mạnh Hùng – Phó Trưởng ban Dân Vận Trung ương; ông Dương Ngọc Tấn – Phó Trưởng ban Tôn giáo Chính phủ và Đại diện Chính quyền tỉnh Đồng Nai.

Theo chủ đề của Hội nghị Thường niên năm nay “Chính anh em hãy cho họ ăn”, bài phát biểu của Đức Cha Đaminh Nguyễn Chu Trinh như một sự thúc bách anh chị em chúng con, mỗi người được mời gọi hãy bước ra khỏi bản thân để “đi” và “xem”. Thế giới ngày hôm nay còn tồn tại rất nhiều vấn đề xã hội mà mỗi người chúng ta không được phép làm ngơ. Với những khả bé nhỏ mà chúng con đang có, chúng ta phải trở nên những tấm bánh được bẻ ra để trao ban cho anh em mình. Chúng ta phải can đảm, tin tưởng và phó thác trao phó cho Chúa những gì chúng ta đang có để được Chúa sử dụng, làm chiếc bánh bẻ ra cho anh chị em mình.

Ông Dương Ngọc Tấn – Phó Trưởng ban Tôn giáo Chính phủ, đại diện cho Nhà nước phát biểu: “Qua 5 năm hoạt động, Caritas Việt Nam đã dấn thân mạnh mẽ trong các hoạt động bác ái xã hội và mở rộng đến các cấp Giáo phận, Giáo xứ, các Dòng tu với những hình thức phong phú… Nhà nước khuyến khích tất cả các Tôn giáo tham gia hoạt động từ thiện nhân đạo, và ước mong chính sách Nhà nước trong thời gian tới sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho Caritas Việt Nam chủ động tích cực trong các hoạt động bác ái xã hội… Cảm ơn Giám mục Đaminh Nguyễn Chu Trinh đã thúc đẩy sự phát triển của Caritas tại Việt Nam và tạo tương quan tốt đẹp giữa Giáo phận Xuân Lộc với Nhà nước…”

Linh mục Vinh Sơn Vũ Ngọc Đồng SDB – Giám đốc Caritas Việt Nam báo cáo tổng quát hoạt động bác ái xã hội của UBBAXH – Caritas Việt Nam trong 3 năm (2011-2013)

Cha nhắc lại nỗ lực của Đức Giám mục Đaminh và Linh mục Antôn Nguyễn Ngọc Sơn, nguyên  Tổng Thư Ký UBBAXH (2008 – 2010) để có thể tái lập Caritas tại Việt Nam, đặt nền móng cho việc mở rộng hoạt động bác ái xã hội trên mọi miền đất nước.

Báo cáo tập trung vào những nội dung chính như sau: đường hướng hoạt động trong thời gian qua, xây dựng mạng lưới Caritas cấp quốc gia, Giáo phận, Giáo xứ, các chương tình nâng cao năng lực cho nhân viên Caritas 26 Giáo phận, những hoạt động bác ái xã hội điển hình đã thực hiện, nhận định về tiềm năng và những yếu tố ảnh hưởng đến Caritas, định hướng hoạt động cho thời gian tới.

Đóng góp cho Hội nghị năm nay có phần tham luận của đại diện một số Ủy ban của Hội đồng Giám mục Việt Nam. Các bài tham luận của Ủy ban Loan báo Tin Mừng, Ủy ban Di Dân, Ủy ban Công lý Hòa bình thúc đẩy sự phối hợp hoạt động giữa các Ủy ban khác nhau với UBBAXH – Caritas Việt Nam. Tất cả chúng ta có chung một đối tượng phục vụ là con người. Dưới những hình thức nghèo khác nhau, nhưng chúng ta luôn được mời gọi đứng về phía họ: chăm lo hỗ trợ khi họ gặp khó khăn, bênh vực quyền lời cho những người bị áp bức, là làm thế nào để anh chị em nhận thấy sự hiện diện của Chúa nơi những công việc mình làm. Vấn đề đặt ra cho UBBAXH là làm thế nào để thực hiện được mối tương quan, liên kết và hỗ tương với các UB của HĐGMVN một cách hữu hiệu để tạo nên những cặp bài trùng và tất cả cùng chung tay lo cho dân Chúa một cách tốt đẹp hơn, mang lại cho dân Người một cuộc sống an bình, hạnh phúc với đầy đủ nhân vị của họ.

Đóng góp báo cáo trước Hội nghị năm nay có 6 Giáo phận trình bày về các hoạt động điển hình đang thực hiện: Caritas Hải phòng với chương trình phòng chống và chăm sóc NCH, Caritas Vinh nổi bật với hoạt động cứu trợ, Caritas Kontum tập trung thúc đẩy tinh thần bác ái nơi người tín hữu, Caritas Huế chuyên biệt trong lãnh vực bảo vệ sự sống, Caritas Phú Cường mở rộng chăm sóc y tế, sức khỏe cộng đồng và Caritas Long Xuyên có nhiều đặc nét trong lãnh vực chăm sóc người khuyết tật hòa nhập cộng đồng.

Các nhóm theo Giáo tỉnh, Đại diện các Dòng tu và nhóm chuyên viên xã hội thảo luận sôi nổi trên nội dung của Hội nghị và những gợi ý do Caritas Việt Nam đề nghị.

Để công việc bác ái xã hội của Giáo hội đi đúng đường hướng và sự chỉ dẫn của Giáo hội, Đức Cha Giuse Đinh Đức Đạo và Cha giáo Phêrô Nguyễn Quốc Việt đã giúp Hội nghị trong việc hiểu thêm về khung pháp lý của công việc Bác ái xã hội của Giáo hội qua Tự sắc “Bản chất thâm sâu của Hội Thánh”. Nhờ đó, những người trực tiếp thực hiện công việc bác ái xã hội theo đúng đường hướng, chỉ dạy của Giáo hội. Cũng chính khung pháp lý này đòi hỏi, nhắn nhủ chúng ta phải biết phân định, chọn lựa và lên án những gì đi ngược lại với Giáo huấn của Giáo hội.

Đức Cha Giuse nhấn mạnh đến cái tâm của người thực hiện công việc bác ái. Đối với người Kitô hữu nói chung và những người trực tiếp làm việc bác ái nói riêng thì làm việc tốt thôi vẫn chưa đủ mà mỗi người phải có cái tâm tốt.

Mặc dù bản chất của Giáo hội là thi hành bác ái, nhưng không chỉ là giải quyết các vấn đề nhân sinh mà là làm cho con người cảm nhận được tình yêu thương của Chúa dành cho nhân loại. Chúng ta phải là những người say mê Chúa Giêsu và say mê người nghèo và làm thế nào để hai niềm say mê này có thể hòa lẫn vào nhau. Caritas với tư cách là một tổ chức bác ái chính thức của Giáo hội và được sự ủng hộ của Giáo hội, Caritas phải làm thế nào để trở thành một tổ chức nối kết được với các tổ chức khác của Giáo hội trong tinh thần liên kết, tôn trọng để cùng nhau thực thi công việc bác ái theo đúng tinh thần và sự hướng dẫn của Giáo hội đó chính là tu đức của việc bác ái xã hội của Giáo hội.

Ngày thứ nhất của Hội nghị còn tiếp tục trong phần Lễ hội kỷ niệm 5 năm hoạt động với những tiết mục biểu diễn ý nghĩa do các nhóm trong Giáo phận Xuân Lộc thực hiện.