Khi cuộc chiến ở Sudan bước sang ngày thứ 1000 vào ngày 9 tháng 1, hậu quả của nó tiếp tục lan rộng ra ngoài biên giới quốc gia.

Cuộc xung đột đã buộc hàng triệu người Sudan phải chạy trốn sang nước khác. Ai Cập hiện đang tiếp nhận khoảng 1,5 triệu công dân Sudan, nhiều người đến sau hành trình dài thiếu nguồn lực và nhu cầu chăm sóc sức khỏe nghiêm trọng.

Với lịch sử lâu đời trong việc tiếp nhận công dân nước ngoài, đặc biệt là người Sudan có mối liên hệ văn hóa và thương mại, Ai Cập hiện đang là nơi cư trú của hơn 10 triệu người di cư.

Trong số này, 1.098.311 người được đăng ký là người tị nạn và người xin tị nạn với UNHCR, cơ quan của Liên Hợp Quốc cung cấp dịch vụ đăng ký tị nạn, giấy tờ pháp lý và bảo vệ, biến Ai Cập trở thành một trong những quốc gia tiếp nhận người tị nạn lớn nhất trong khu vực.

Người tị nạn Sudan chiếm nhóm lớn nhất, tiếp theo là người Syria, người Nam Sudan và người Eritrea. Hầu hết sống ở các khu vực đô thị, đặc biệt là ở Cairo, Giza và Alexandria, nơi giá thuê nhà tăng cao, việc làm không chính thức và hạn chế tiếp cận các dịch vụ gây áp lực liên tục lên các gia đình tị nạn.
Trong bối cảnh này, Caritas Ai Cập đã mở rộng hoạt động ứng phó khẩn cấp trong suốt năm 2025 và hiện đang tìm kiếm thêm nguồn tài trợ để tiếp tục công việc của mình, tập trung vào y tế, sinh kế và bảo vệ khi nhu cầu ngày càng tăng trong khi các dịch vụ khác bị cắt giảm.

Tổ chức này hoạt động cả ở các thành phố lớn và khu vực biên giới, tiếp cận cả những người tị nạn đã đăng ký cũng như những người vẫn chưa có giấy tờ hợp lệ.

Các chương trình y tế

Thông qua các chương trình y tế, Caritas giúp người tị nạn tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe mà nếu không có sự hỗ trợ này họ sẽ không thể tiếp cận được dịch vụ chăm sóc sức khoẻ được. Các bác sĩ và y tá do Caritas hỗ trợ cung cấp các buổi tư vấn, thuốc men cho các bệnh mãn tính và giới thiệu đến các cơ sở điều trị chuyên khoa.

“Chỉ riêng trong tháng 9, ngang qua Caritas, có hơn 1.000 người đã được chăm sóc y tế,” Heba Semary, quản lý chương trình y tế tại Caritas Ai Cập, cho biết.

“Chúng tôi thấy rất nhiều bệnh chưa được điều trị như tiểu đường, hen suyễn, thiếu máu nặng, thường là do người bệnh không được dùng thuốc trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.” – Heba Semary, quản lý chương trình y tế tại Caritas Ai Cập cho biết.

Heba giải thích rằng việc tiếp cận các thủ tục xin tị nạn ngày càng trở nên khó khăn. Với việc đăng ký của UNHCR hiện được tập trung tại Cairo, những người tị nạn đến qua Aswan, đã thực sự kiệt sức và suy dinh dưỡng, phải di chuyển hơn 900 km. Vì lý do này, nhiều người vẫn không có giấy tờ tùy thân, về cơ bản là không thể tiếp cận với hệ thống viện trợ chính thức. Trong bối cảnh đó, việc phân phát thực phẩm và các phòng khám lưu động của Caritas đại diện cho các dịch vụ cứu sống được cung cấp đến nơi cần thiết nhất.

“Đôi khi các cuộc hẹn được lên lịch trước nhiều năm,” bà giải thích. “Đây là lý do tại sao có sự chênh lệch lớn giữa số liệu chính thức về người tị nạn đã đăng ký và thực tế trên thực địa.” Đội ngũ Caritas tại Aswan, một thành phố nằm cách biên giới Sudan gần 300 km và các khu vực khác tiếp tục cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho những người tị nạn mới đến, nhiều người trong số họ đến Ai Cập trong tình trạng vô cùng nghèo khó.

 “Mọi người đến trong tình trạng kiệt sức, suy dinh dưỡng và bị tổn thương tâm lý,” Heba lưu ý. “Một số phụ nữ đang mang thai và không hề được chăm sóc y tế chút nào.”

Do việc cắt giảm viện trợ, các tổ chức nhân đạo hiện chỉ có thể cung cấp điều trị cơ bản, chẳng hạn như vitamin và thuốc cần thiết, vì nguồn tài trợ cho việc hỗ trợ tiền mặt và chăm sóc chuyên khoa, bao gồm cả thuốc chống đông máu, đã bị ngừng lại.

Ngoài điều trị, Caritas cũng tập trung vào phòng ngừa, cung cấp sàng lọc dinh dưỡng cho trẻ em, các buổi nâng cao nhận thức về sức khỏe và hướng dẫn việc chăm sóc hàng ngày.

Phiếu mua thực phẩm được phân phát cho các gia đình để giúp họ đối phó với lạm phát cao, giá cả tăng cao và mất thu nhập nói chung.

Đào tạo Nghề

Do người tị nạn phần lớn không nằm trong công việc lao động chính thức, việc đào tạo kỹ năng và nghề nghiệp vẫn là một phần quan trọng trong việc ứng phó của Caritas.

Năm 2025, hơn 100 khóa đào tạo đã được tổ chức,có hơn 1.000 người tham gia trong các lĩnh vực như bảo trì hệ thống làm lạnh, may mặc và các kỹ năng thực tiễn khác.

"Khóa đào tạo đã vượt quá mong đợi của tôi. Việc tham quan nhà máy đã giúp tôi hiểu được hệ thống hoạt động như thế nào và môi trường làm việc thực tế ra sao." – Người tham gia khóa đào tạo bảo trì hệ thống làm lạnh, Caritas Ai Cập, tại Cairo

Bảo vệ và hỗ trợ tâm lý xã hội

Tình trạng di dời kéo dài, nhà ở chật chội và áp lực tài chính đã làm gia tăng căng thẳng trong các hộ gia đình tị nạn.

Caritas giải quyết những rủi ro này thông qua các không gian an toàn cho trẻ em, các buổi nâng cao nhận thức về phòng chống bạo lực và các hoạt động cộng đồng hỗ trợ sức khỏe tinh thần.

Một người mẹ Sudan được Caritas hỗ trợ tại Alexandria đã chia sẻ việc  các con gái của bà sử dụng những gì đã học được ra sao trong một buổi hội thảo để tự bảo vệ mình khỏi một tình huống nguy hiểm với một người đàn ông lạ mặt tiến lại quá gần.

“Lúc đó tôi nhận ra rằng sự hỗ trợ này không phải là sự giúp đỡ tạm thời. Đó là điều sẽ ở lại với con cái chúng tôi và giữ cho chúng an toàn.” – Một người mẹ Sudan được Caritas hỗ trợ tại Alexandria

Thiếu hụt viện trợ quốc tế nghiêm trọng

Mặc dù đã có những nỗ lực duy trì các chương trình hỗ trợ nhân đạo, nhu cầu vẫn rất lớn do nguồn tài trợ quốc tế cho các cơ quan của Liên Hợp Quốc đã giảm mạnh.

Năm 2025, UNHCR chỉ nhận được chưa đến 40% nhu cầu tài trợ toàn cầu, buộc phải cắt giảm đáng kể và mạnh mẽ các khoản hỗ trợ.
Theo bà Heba, tác động đã có thể thấy rõ. “Chúng tôi thấy ngày càng nhiều người tìm đến Caritas vì các dịch vụ mà họ từng nhận được không còn nữa,” bà nói. “Một số phương pháp điều trị ung thư cứu sống đã bị giảm hoặc ngừng lại, và việc chuyển tuyến đến các dịch vụ sức khỏe tâm thần ngày càng khó khăn.”

Trong bối cảnh không gian nhân đạo ngày càng thu hẹp này, Caritas Ai Cập đóng một vai trò then chốt và hiện đang kêu gọi sự đoàn kết và tài trợ quốc tế mới, để ngăn chặn một cuộc khủng hoảng ngày càng trầm trọng và phần lớn không thể nhìn thấy được.

(Bài viết của Susan Dabbous, Biên Tập viên và Truyền thông của Caritas Quốc tế)

Chuyển ngữ: PTT- Caritas Việt Nam

Nguồn: Caritas Quốc tế