Từ Nông Nghiệp Đến AI: Thế Giới Kỳ Diệu Của Đất

  • Thứ năm, 09:23 Ngày 23/05/2024
  •  

    Khung cảnh hội nghị 100 năm khoa học về đất

    Tề tựu tại Florence, các nhà nghiên cứu khoa học về đất nhấn mạnh vai trò quan trọng của đất trong sản xuất lương thực, giảm thiểu biến đổi khí hậu và đa dạng sinh học, đồng thời chỉ ra các tác động bất lợi của việc thay đổi thảm thực vật tự nhiên đến ẩn ý đạo đức của trí tuệ nhân tạo và vấn đề sức khỏe của đất khi bị chiến tranh.

    Tác giả: Francesca Merlo - Florence

    Các nhà nghiên cứu khoa học về đất không ngừng nghiên cứu nguồn gốc và phương thức chăm sóc đất trong tương lai, một thành phần quan trọng đối với môi trường, nông nghiệp và đời sống con người. Có khoảng 1.500 chuyên gia về chủ đề này đang hiện diện tại thành phố Florence của Ý để thảo luận về những tiến bộ và khát vọng tương lai trong nghiên cứu khoa học về đất tại hội nghị kỷ niệm 100 năm nghiên cứu khoa học về đất.

    Alex McBratney, nhà khoa học về đất và giáo sư về nông nghiệp tại Đại học Sydney, nhấn mạnh vai trò thiết yếu của đất trong sản xuất lương thực, cảnh báo rằng việc thay đổi thảm thực vật tự nhiên vì mục đích nông nghiệp có thể gây ra những tác động bất lợi.

    McBratney chia sẻ tại cuộc phỏng vấn với Vatican News: “Chúng ta có thể mất đất do xói mòn, bởi nước hoặc gió cuốn trôi đất vì chúng ta loại bỏ toàn bộ thảm thực vật che phủ”. Quá trình này có thể dẫn đến việc nguồn đất bị acid hoá và bị mặn hơn, ảnh hưởng đáng kể đến sự phát triển của cây trồng.

    Sự nhiễm mặn

    McBratney trình bày chi tiết về vấn đề nhiễm mặn, vấn đề này được chia sẻ nhiều lần trong hội nghị, ông giải thích rằng các hoạt động nông nghiệp làm giảm khối lượng vi sinh vật được hồi phục trong đất, dẫn đến lượng carbon trong đất bị suy giảm. Sự mất carbon này góp phần làm tăng nồng độ CO2, làm trầm trọng thêm tình trạng nóng lên toàn cầu.

    Ông nhấn mạnh: “Một trong những thách thức lớn của nghiên cứu khoa học về đất hiện nay là sự nỗ lực tìm ra phương cách đưa lượng carbon trở lại đất và giảm thiểu biến đổi khí hậu”.

    Đất và biến đổi khí hậu

    Vai trò của đất trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu được các nhà khoa học rất chú trọng. McBratney lưu ý rằng vấn đề về biến đổi khí hậu là một trong những trọng tâm trong triều đại giáo hoàng của Đức Thánh Cha Phanxicô, Ngài còn ban hành Tông huấn Laudate Deum  cho vấn đề này.

    Ngoài vấn đề về biến đổi khí hậu, Đức Thánh Cha Phanxicô còn dành sự quan tâm đến việc sử dụng cũng như vấn đề đạo đức của trí tuệ nhân tạo.

    Nêu những điểm chính yếu tại Florence, McBratney trình bày và phân tích về bản chất kép của trí tuệ nhân tạo. Giải thích thêm về điều này, ông lưu ý rằng có cái được gọi là "các mô hình ngôn ngữ bao quát", mặc dù không phải lúc nào cũng chính xác nhưng hữu ích, đặc biệt đối với những sinh viên nước ngoài liệt kê các điểm chính yếu. Sau đó, “những công cụ này có thể cải thiện chất lượng hoặc nguyên nhân chính của ngôn ngữ.”

    McBratney tiếp tục “Nhưng có một loại trí tuệ nhân tạo hoàn toàn khác,”, là ngôn ngữ máy tính. Ông nói rằng loại này không sử dụng kiến thức mà sử dụng các dữ liệu. Qua dữ liệu, máy tính cố gắng đưa ra dự đoán cho tương lai, chẳng hạn như lượng carbon sẽ được tìm thấy trong đất là bao nhiêu và các điều kiện đất đai khác trong tương lai. Ông giải thích: “Bản thân các mô hình này cực kỳ phức tạp và chúng gần như vượt quá sự hiểu biết của con người”.

    AI và mối quan ngại về đạo đức

    “Một số người thậm chí còn quan ngại sâu sắc hơn về thực tiễn là cuối cùng, máy móc,  bất kể chúng là gì, sẽ có thể tự tạo và có thể có mức độ hiểu biết cao hơn chúng ta”, ông lưu ý.

    Xem xét điều này, McBratney đã chia sẻ câu hỏi của mình về vị trí của nhân loại trong một thế giới được chia sẻ với những thực thể như vậy. Ông cảnh báo: “Chúng tôi không có ý niệm đạo đức của các thực thể đó sẽ như thế nào?”.

    Những mối quan ngại đạo đức mang lại từ việc sử dụng AI cũng làm sáng tỏ một vấn đề đạo đức khác, một lần nữa rất gần gũi với sự quan tâm của Đức Thánh Cha đó là: chiến tranh.

    Ảnh hưởng của chiến tranh đối với đất

    Tác động của chiến tranh đối với đất là một vấn đề nghiêm trọng khác. Khi thảo luận về ảhh hưởng của chiến tranh đối với đất đai và nông nghiệp trên toàn thế giới, McBratney đề cập đến các đồng nghiệp của mình, những người cho đến ngày nay vẫn tiếp tục làm việc tại Flanders, đang nỗ lực khôi phục vùng đất này nơi vẫn đang phải gánh chịu hậu quả của Thế chiến thứ nhất.

    “Đất đai đã bị tàn phá nặng nề trong Thế chiến thứ nhất và phải mất một thời gian dài mới phục hồi được.” Trong trường hợp này, là hơn một thế kỷ. Chiến tranh hủy hoại đất đai vô hạn định và các nghiên cứu đang bắt đầu xem xét hậu quả của chiến tranh tại Ukraine, nơi chiếm gần 10% trong tổng số nguồn “đất đen” quý giá của thế giới, nguồn đất giàu chất dinh dưỡng và vi sinh vật, đã từng là nguồn tài nguyên quý giá và hiện là một bãi mìn nguy hiểm.

    Giáo dục và sự kết nối với đất

    Vì vậy, đất có ở khắp mọi nơi, luôn thay đổi và có ý nghĩa quan trọng đối với đời sống nhân loại cũng như việc bảo tồn hành tinh của chúng ta. Nói về tầm quan trọng của việc giáo dục con người về tầm quan trọng của nguồn tài nguyên quí giá này, McBratney đã chia sẻ một dữ liệu thống kê đáng lưu tâm: hơn một nửa hệ sinh thái của thế giới hiện nằm trong nguồn đất, nơi chứa hàng triệu loài vi khuẩn và nấm.

    Ông nói: “Đất cũng lưu trữ nhiều carbon hơn tất cả thảm thực vật và bầu khí quyển cộng lại”, đồng thời nhấn mạnh vai trò quan trọng của đất trong việc giải quyết các thách thức về hệ sinh thái và khí hậu.

    McBratney nói: “Có khoảng bảy thách thức liên quan đến sự hiện sinh toàn cầu, như  “Biến đổi khí hậu, an ninh lương thực, an ninh nguồn nước, an ninh về năng lượng, sức khỏe của nhân loại, đa dạng sinh học và an ninh về đất đai.”

    McBratney kết luận: “Con người có mối liên kết tự nhiên và ái lực tự nhiên với đất đai. Quá trình đô thị hóa đã tách con người với đất và hiện có hơn 50% sống ở thành phố, nhưng sẽ thật tuyệt nếu mối liên kết đó có thể được thiết lập lại. “Chúng ta phải cố gắng xây dựng lại điều đó qua thời gian.”

    Nguồn: https://www.vaticannews.va/en/world/news/2024-05/alex-mcbratney-interview-soil-science-warfare-ai-agriculture.html

    Chuyển ngữ: PTT – Caritas Việt Nam


     

    Bài viết liên quan