Lương thực: một mối quan tâm thần học và tâm linh (Phần I)

Lương thực và trách nhiệm sẻ chiaKhi một người được thôi thúc bởi Lời Chúa, họ nhận thấy cần những hành động con người vì lợi ích của bản thân (trách nhiệm của bản thân) và vì gia đình và những thành viên trong cộng đồng, cha ông (trách nhiệm dòng họ tổ tiên (Ex 34:7; 2 Sam 21:5–6; 24:13)). Trách nhiệm sẻ chia trong chiều kích quá khứ, hiện tại và tương lai vì thế xuất hiện trong cái nhìn của Phúc Âm để vận hành xã hội con người.Quan điểm tương tự trong bản tóm tắt của Học thuyết Xã Hội của Giáo Hội khẳng định: “Nguyên tắc đoàn kết đòi hỏi người nam và người nữ trong một ngày lao động ý thức hơn rằng họ là những người mang ơn xã hội mà họ là thành viên trong đó. Họ là những người mang ơn những điều kiện sống mà họ sinh tồn trong đó, và những di sản không thể thiếu được kế thừa bởi nền văn hóa, những kiến thức khoa học kỹ thuật, tất cả những cơ sở vật chất và phi vật chất được con người sản xuất ra. Một món nợ như thế phải được các hình thức tương tác xã hội khác nhau nhận thấy, nhờ đó mà hành trình của nhân loại không bị đứt quãng nhưng tồn tại và truyền lại cho các thế hệ hiện tại và tương lai, tất cả được mời gọi để cùng nhau chia sẻ món quà trong tình tương thân tương ái.”Giáo huấn xã hội Công Giáo và sự công bằng lương thựcNhân phẩm của mỗi con người là nền tảng của Giáo huấn xã hội Công Giáo (GHXHCG). Vì thế, GHXHCG có bản chất gắn liền với vấn đề nghèo đói. Nhân phẩm của mỗi người mời gọi chúng ta quan tâm đến các mảnh đời và phúc lợi cho tất cả mọi người và lương thực là nhu cầu cơ bản nhất của chúng ta. Tin Mừng mời gọi chúng ta hành động thay cho người nghèo, đặc biệt cho những người không được tiếp cận lương thực. Khi chúng ta trồng trọt trong hành tinh tươi đẹp này để nuôi dưỡng những người con của Thiên Chúa, chúng ta được kêu gọi trở thành những người quản gia tốt lành đối với mọi nguồn lực trên trái đất. Và là những công dân của hành tinh và những người con của Chúa, quyền và trách nhiệm của chúng ta bao gồm cả vấn đề an toàn thực phẩm.

Mỗi người có quyền được sống và cần hỗ trợ vật chất và tinh thần để sống như một con người thực sự. Quyền được sống dành cho tất cả mọi người được xem là những người con quý giá của Chúa, nghĩa là tất cả mọi người có những quyền cơ bản tiếp cận những gì cần thiết để sống và triển nở, bao gồm quyền có lương thực. Quyền có lương thực và dinh dưỡng rất cần thiết để duy trì sự sống và để một người có thể phát triển trong phẩm giá.

Nghèo đói ảnh hưởng đến cuộc sống của hàng trăm triệu người trên thế giới làm xúc phạm nhân phẩm con người, và Giáo Hội yêu cầu một phản ứng như Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đề cập: “Với nhiệm vụ truyền giáo của mình, Giáo Hội cảm thấy được mời gọi đồng hành cùng người nghèo, để phân định công lý  trong các yêu cầu của họ và giúp đáp ứng cho họ mà không làm mất đi lợi ích của các nhóm trong bối cảnh vì lợi ích chung." (Sollicitudo Rei Socialis 39).Chọn lựa ưu tiên cho người nghèo nhấn mạnh rằng mục tiêu chính của các chính sách cộng đồng là phải đảm bảo việc tiếp cận lương thực cho tất cả mọi người và giảm nghèo cho những người dễ bị tổn thương nhất. Nông nghiệp, thương mại và phát triển nên công bằng và nâng cao phúc lợi cho những người nông dân nhỏ và người tiêu dùng, đặc biệt là ở những quốc gia nghèo hơn. Các biện pháp đạo đức quan trọng của lương thực toàn cầu và hệ thống nông nghiệp là làm sao cho những thành viên yếu thế nhất của xã hội được đối xử công bằng và hệ thống có hỗ trợ tiếp cận dinh dưỡng đầy đủ cho tất cả mọi người. Về vấn đề này, Đức giáo hoàng Bênêdictô XVI tuyên bố mạnh mẽ rằng “Điều bị bỏ lỡ (…) là một mạng lưới các tổ chức kinh tế đảm bảo việc tiếp cận lương thực và nước uống đầy đủ đáp ứng cho những nhu cầu dinh dưỡng, và cũng đảm bảo các nhu cầu tiếp theo khỏi các cuộc khủng hoảng lương thực, bất kể do nguyên nhân tự nhiên hay do sự thiếu trách nhiệm chính trị của quốc gia hay quốc tế.”Thế giới không chỉ là một thị trường, nó là ngôi nhà chung của một gia đình nhân loại. Sự phụ thuộc lẫn nhau vượt ra khỏi phạm vi quốc gia, dân tộc và nền văn hóa. Chúng ta được mời gọi gắn kết với nhau trong tình anh chị em, đảm bảo mọi người đều có cơ hội tiếp cận lương thực và các nhu cầu cơ bản của con người. Tinh thần đoàn kết dẫn chúng ta đến chỗ hỗ trợ sự phát triển của các tổ chức và các thiết chế ở mọi cấp độ từ địa phương, quốc gia và quốc tế để phục vụ nhu cầu cho tất cả mọi người. Khái niệm tương thân tương trợ nhắc nhớ chúng ta về giới hạn của những tổ chức này và bảo vệ tự do của mỗi thành viên trong xã hội. Trong lĩnh vực lương thực và nông nghiệp, sự gắn kết và tương thân tương trợ hướng chúng ta hỗ trợ các chính sách bảo vệ ở cấp độ nhỏ hơn, đối với những nông dân hộ gia đình không chỉ sản xuất lương thực mà còn cung cấp sinh kế và nền tảng cho cộng đồng nông nghiệp. Tất cả chúng ta được mời gọi tôn trọng đặc biệt công trình sáng tạo của Thiên Chúa. “Tình yêu Kitô giáo ngăn cấm chúng ta chọn lựa giữa con người và hành tinh. Tình yêu ấy thôi thúc chúng ta làm việc vì một tương lai công bằng và bền vững trong đó tất cả mọi người có thể chia sẻ sự hào phóng của trái đất và bảo vệ trái đất khỏi bị lạm dụng.” Nuôi dưỡng và cày cấy đất đai, khai thác nguồn nước để trồng trọt lương thực và chăn nuôi động vật và môi trường sống là những hình thức quản lý này. Giáo Hội nhiều lần dạy rằng việc lạm dụng công trình sáng tạo của Thiên Chúa là phản bội lại món quà Thiên Chúa ban vì lợi ích của toàn thể gia đình nhân loại. Khoa học cũng đã chứng minh rằng biến đổi khí hậu toàn cầu dẫn đến những thay đổi mô hình thời tiết làm cản trở khả năng tiếp cận lương thực của một số người đáng kể. Chúng ta phải đặc biệt quan tâm tới những ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đối với người nghèo.